بنیامین دانشجوی دکترا بدون حمایت بورسیه است. او تحت فشار والدینش و نیازمند پول، معلم جایگزین مدرسه راهنمایی می شود. او بدون آموزش و تجربه، و با رو به زوال سیستم آموزشی عمومی، متوجه می شود که این شغل چقدر می تواند سخت باشد. امیدواریم همکاران حامی و متعهد او را به سمت نگاهی تازه به این حرفه سوق دهند.
رفیق، تا حالا شده به این فکر کنی که معلمها وقتی زنگ تفریح میخوره یا وقتی میرن خونه، واقعاً چه شکلیان؟ فیلم «یک شغل واقعی» (A Real Job یا همون Un métier sérieux) دقیقاً دست میذاره روی همین کنجکاوی. راستش رو بخوای، من همیشه فکر میکردم فیلمهای مدرسهای یا خیلی لوس و انگیزشیان یا خیلی تلخ و سیاه، ولی این یکی واقعاً دلم میخواد بگم که یه توازن عجیبی برقرار کرده. به نظر من، توماس لیلتی (کارگردان) که خودش قبلاً پزشک بوده و فیلمهای معرکهای درباره دنیای پزشکی ساخته، حالا اومده و با همون نگاهِ جراحیوار، کالبدِ سیستم آموزشی فرانسه رو شکافته. اگه اشتباه نکنم، این فیلم از اون کارهاییه که بعد از دیدنش، دلت میخواد به معلمِ کلاس اولت زنگ بزنی و بگی: “دمت گرم که دووم آوردی!” درسته که داستان توی یه مدرسه میگذره، ولی موضوعش خیلی فراتر از درس و کتابه؛ بحث سرِ آدم بودن، کم آوردن و دوباره بلند شدنه. آخه مگه میشه اینهمه فشار رو تحمل کرد و باز هم لبخند زد؟!
قصه با “بنیامین” شروع میشه؛ یه دانشجوی دکترایِ بیپول که چون بورسیهاش تموم شده، مجبوره به عنوان معلم جایگزین ریاضی توی یه دبیرستان مشغول به کار بشه. و خب، مشکل اینجاست که بنیامین اصلاً معلمی بلد نیست! اون میافته وسطِ یه گروه از معلمهای باسابقه که هر کدوم دارن با چنگ و دندان زندگیشون رو مدیریت میکنن. از “پیر” که داره با بحرانهای خانوادگی میجنگه تا معلمهای دیگهای که با دانشآموزهای کلهشق سر و کله میزنن. بنیامین توی این مسیر میفهمه که معلمی فقط یاد دادنِ فرمول نیست، بلکه یه جور بقایِ روزمرهست. فیلم روایتِ یه سال تحصیلیه که توش این معلمها، خارج از محیط کلاس، با تنهایی، تردید و خستگی دست و پنجه نرم میکنن… ولی در نهایت، یه پیوندِ نامرئی بینشون شکل میگیره که همون “شغل واقعی” اونهاست.
به نظر من، راهروهای مدرسه توی این فیلم نمادی از هزارتویِ زندگیِ بزرگسالیه. هر کلاس یه دنیاست و هر معلم، قهرمانِ خستهیِ دنیای خودش. راستش رو بخوای، اون صحنههایی که معلمها دورِ هم قهوه میخورن، استعارهای از تلاش برای پیدا کردنِ ذرهای گرما توی یه سیستمِ سرد و اداریه. اگه اشتباه نکنم، کارگردان عمداً روی “صداها” تاکید کرده؛ صدای جیغ بچهها، زنگ مدرسه و گچ روی تخته، همگی نشوندهندهیِ تکرار و فرسایشن. واقعاً دلم میخواد بگم که فیلم با ظرافتِ تمام نشون میده که چطور این آدمها، در عینِ اینکه دارن به بقیه راه رو نشون میدن، خودشون توی زندگی شخصیشون گم شدن… عجب پارادوکسِ تلخ و قشنگی!
از لحاظ روانشناختی، فیلم به پدیدهیِ “فرسودگی شغلی” (Burnout) میپردازه. اینکه چطور یه آدمِ ایدهآلگرا، ذرهذره زیر بارِ مسئولیتهای اجتماعی له میشه. از بُعدِ اجتماعی هم، فیلم سیستم آموزشی فرانسه رو به نقد میکشه؛ سیستمی که از معلمها انتظار معجزه داره ولی کمترین حمایت رو ازشون میکنه. آخه مگه میشه با شکم گرسنه یا قلب شکسته، هندسه درس داد؟!
منتقدا خیلی از فیلم استقبال کردن و میگن توماس لیلتی تونسته سهگانهیِ مشاغلِ خودش رو با موفقیت کامل کنه. درسته که ریتمِ فیلم مثل زندگی واقعی یکم کشداره، ولی به نظر من، این نقطهیِ قوتشه چون اجازه میده با شخصیتها همذاتپنداری کنی. منتقدِ “لوموند” نوشته بود که این فیلم ادایِ دینی است به کسانی که نادیده گرفته میشوند. اگه اشتباه نکنم، امتیازهایِ فیلم تویِ سایتهایِ تخصصیِ فرانسه هم خیلی بالا بوده. واقعاً دلم میخواد بگم که اگه دنبال یه فیلمِ پرزرقوبرق نیستی و عمقِ قصه برات مهمتره، این فیلم برات ساخته شده.
دمِت گرم که تا اینجا خوندی رفیق! فیلم «یک شغل واقعی» از اون کارهاییه که شاید سر و صدایِ عجیبی توی هالیوود نداشته باشه، ولی توی قلبت یه جا برای خودش باز میکنه. این فیلم یه یادآوریه که همهی ما، توی هر شغلی که هستیم، فقط داریم سعی میکنیم بهترینِ خودمون باشیم، حتی وقتی همهچی علیه ماست. واقعاً دلم میخواد بگم که اگه یه روزِ خسته از کار برگشتی خونه، این فیلم رو ببین تا بفهمی تنها نیستی. به نظر من، این فیلم یه بغلِ گرم برای تمامِ آدمهاییه که دارن صادقانه تلاش میکنن. موافقی که سختترین شغلِ دنیا، آدم موندن توی شرایطِ سخته؟ پس حتماً این فیلم رو توی لیستِ تماشات بذار!
این فیلم در ژانرِ درام (Drama) و کمدی (Comedy) ساخته شده که اصطلاحاً بهش کمدی-درام هم میگن.
بله، فیلم صحنهیِ نامناسبِ خاصی نداره و برایِ خانوادهها و به خصوص نوجوانها و دانشآموزها خیلی آموزندهست، هرچند مخاطبِ اصلیش بزرگسالان هستن.
اگه از فیلمهایی مثل «کلاس» (The Class) یا فیلمهایِ قبلیِ همین کارگردان مثل «Hippocrates» خوشت اومده، این فیلم رو هم از دست نده!
دوست داری بدونی آخرِ سالِ تحصیلی برایِ بنیامین چطوری تموم میشه یا میخوای فیلمهایِ مشابهِ فرانسویِ دیگهای رو بهت معرفی کنم؟
هنوز نظری ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت میکند.