بهخاطر مشکلات مالی، خانواده ییلماز به خانه مادربزرگشان، سعدت، نقلمکان میکنند. اما سعدت آنطور که فکر میکردند تنها زندگی نمیکند. خانه قدیمی سعدت که همزمان مزار همسر مرحومش هم هست، محل سکونت موجوداتی از بعد دیگری است. و این موجودات هیچکس را در خانه نمیخواهند جز خود سعدت.
راستش رو بخوای، اگه اهل سینمای وحشت باشی، محاله اسم سری «سجین» به گوشت نخورده باشه؛ مخصوصاً قسمت چهارمش که به نظر من، اوجِ هنرِ سیاه و ترسناکِ ترکیه است. فیلم «سجین ۴» محصول سال ۲۰۱۷، یه جوری با روحت بازی میکنه که تا چند شب جرئت نمیکنی تنهایی بری توی تاریکی! آخه میدونی، ترس توی این فیلم از نوع هالیوودی و لوس نیست که فقط با یه “پخ” تموم بشه؛ اینجا وحشت از نوعِ “ماوراءطبیعیِ شرقی” هست که با گوشت و پوستِ ما که با این خرافات بزرگ شدیم، عجین شده. آلپر مستچی (کارگردان) واقعاً بلده چطور از اعتقادات مذهبی و جن و جادو برای لرزوندنِ دلِ آدم استفاده کنه. واقعاً دلم میخواد بگم که اگه دنبال یه فیلم میگردی که حس خفگی و سنگینی رو بهت منتقل کنه، سجین ۴ دقیقاً همون نقطهی هدفته… آمادهای که وارد دنیایِ سیاه جادوهایِ دفن شده بشی؟!
همه چیز از یه ورشکستگی لعنتی شروع میشه! خانوادهی ییلماز که قبلاً وضعشون خوب بوده، حالا به خاطر مشکلات مالی مجبور میشن برن خونهی مادربزرگشون، “سعدت”. اما خب، این خونه یه جای معمولی نیست؛ یه عمارت قدیمی و دربوداغون که انگار دیوارهاش دارن باهات حرف میزنن. و خب، بدبختی اصلی اینجاست که سعدت توی اون خونه تنها نیست… اونجا قلمروی موجوداتیه که از گوشت و خون نیستن. خانوادهی ییلماز بدون اینکه بدونن، وارد بازیِ خطرناکی میشن که ریشهاش برمیگرده به یه جادویِ سیاه و قدیمی. اونا میبینن که ساکنان قبلی خونه هنوز اونجان، ولی نه به اون شکلی که انتظار داری! در واقع ما با خانوادهای طرفیم که برای نجات از فقر به آغوشِ جهنم پناه بردن و حالا باید تقاصِ گناهانِ گذشتگان رو پس بدن.
اگه بخوام لایههای زیرین فیلم رو برات کالبدشکافی کنم، باید بگم که اون خونهی قدیمی نمادِ “میراثِ شوم” هست. ما معمولاً از بزرگترامون ارث میبریم، ولی ییلمازها “نفرین” ارث بردن. استفاده از نمادهای مذهبی مثل تسبیح، آیات قرآن و طلسمهای عجیب، تضاد بین خیر و شر رو نشون میده. اگه اشتباه نکنم، حضور دائمیِ موجودات در پسزمینهی کادرها (که گاهی حتی متوجهشون نمیشی) نمادی از اینه که گناهان ما همیشه دارن نگاهمون میکنن؛ حتی وقتی فکر میکنیم تنهاییم. این فیلم میخواد بگه که “سجین” (که در لغت به معنای زندانِ دیوانِ جهنمه) همون دنیاییه که ما با اعمالمون برای خودمان میسازیم.
از نگاه اجتماعی، فیلم به فقر و استیصال طبقه متوسط اشاره داره که چطور برای بقا مجبور میشن به ریشههای پوسیدهی گذشتهشون چنگ بزنن. از بعد روانشناختی هم، ما شاهد پارانویا و هیستری جمعی هستیم. وقتی مرز بین واقعیت و توهم توی اون خونه از بین میره، کاراکترها دچار یه نوع فروپاشی روانی میشن که ترسناکتر از خودِ جنهاست! راستش رو بخوای، این فیلم نشون میده که “ترس از ناشناختهها” چطور میتونه عقلِ سلیم رو زائل کنه و انسان رو به پستترین درجهی وجودی برسونه.
منتقدان سینمای وحشت معتقدن که آلپر مستچی با ساخت سجین ۴، تونسته استاندارد جدیدی برای فیلمهای ترسناکِ اسلامی/شرقی تعریف کنه. خیلیا میگن این قسمت نسبت به قسمتهای قبلی، داستانِ منسجمتر و پایانبندیِ غافلگیرکنندهتری داره. البته یه سری هم نقد داشتن که فیلم بیش از حد روی “اشمئزاز” (Disgust) تمرکز کرده، ولی خب، مگه هدفِ فیلمِ ترسناک چیزی جز اینه؟ در کل، این فیلم توی گیشه ترکیه و کشورهای همسایه حسابی ترکوند و ثابت کرد که وحشتِ بومی خیلی بیشتر از وحشتِ وارداتی روی آدما تاثیر میذاره. راستش رو بخوای، منتقدها بازیِ “مروه آتش” رو هم خیلی ستودن، چون واقعاً حسِ معصومیتِ در خطر رو عالی بازی کرده بود.
در مجموع، «سجین ۴» یه سفرِ بدون بازگشت به اعماقِ کابوسهایِ مذهبی و خرافیه. این فیلم بهت یادآوری میکنه که گاهی وقتها، گذشته مثل یه بختک روی زندگی امروزت میافته و هیچ راه فراری هم نداری. اگه قلبت ضعیفه یا از تنهایی میترسی، اصلاً سمتش نرو! ولی اگه دنبال یه چالشِ واقعی برای سنجشِ شجاعتت هستی، این فیلم میتونه بهترین (یا شایدم بدترین!) انتخابِ عمرت باشه. آخه مگه میشه این همه ترس رو توی ۹۰ دقیقه جا داد؟! به نظر من، سجین ۴ یه کلاسِ درس برای کساییه که میخوان بفهمن چطور میشه با کمترین امکانات، بیشترین وحشت رو خلق کرد. فقط یادت باشه، بعد از دیدنش، شاید دیگه هیچوقت به خونههای قدیمی با اون نگاهِ قبلی نگاه نکنی…
این فیلم در ژانر وحشت (Horror) با زیرشاخههایِ وحشتِ ماوراءطبیعی (Supernatural) و تمهای مذهبی ساخته شده است.
به هیچ وجه! این فیلم به دلیل داشتن صحنههای به شدت ترسناک، گریمهای دلهرهآور و فضای روانی سنگین، تماشای آن به افراد زیر ۱۸ سال و کسانی که ناراحتی قلبی دارند توصیه نمیشود.
این فیلم شباهت زیادی به سری فیلمهای «Dabbe»، فیلم «Baskin» و از لحاظ اتمسفر به آثارِ جیمز وان مثل «The Conjuring» دارد، اما با رنگ و بوی کاملاً شرقی و اسلامی.
هنوز نظری ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت میکند.